dr Franciszek Mróz
dyżury: środa 13:00-13:45 oraz piątek 15:00-15:45 (MS Teams)
Geograf społeczno-ekonomiczny, adiunkt w Katedrze Turystyki i Badań Regionalnych Instytutu Geografii i Studiów Przestrzennych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na geografii pielgrzymowania, turystyce religijnej i kulturowej, europejskich i azjatyckich szlakach pielgrzymkowych oraz relacjach między religią, mobilnością, zdrowiem i dobrostanem. Szczególne miejsce w jego badaniach zajmują procesy rozwoju i przemian przestrzennych sieci szlaków pielgrzymkowych, ich oddziaływanie społeczne i kulturowe oraz znaczenie dla rozwoju lokalnego.
Od 2006 r. prowadzi systematyczne badania terenowe na szlakach pielgrzymkowych i kulturowych Europy oraz Azji, obejmujące ponad 13 000 km tras, m.in. Camino de Santiago, Romea Strata, Via Francigena, Drogę św. Olafa, Drogi św. Franciszka oraz Kumano Kōdō.
Jest autorem ponad 140 publikacji naukowych, redaktorem 17 monografii oraz autorem i współautorem przewodników i opracowań popularyzujących dziedzictwo kulturowe. W najnowszych badaniach podejmuje problematykę współczesnych przemian pielgrzymowania, w tym caminophilii, ekopielgrzymowania (eco-pilgrimage) oraz relacji między doświadczeniem drogi, przestrzenią i dobrostanem człowieka.
Aktywnie uczestniczy w międzynarodowej współpracy naukowej. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Ekspertów Camino de Santiago przy Xunta de Galicia, Komitetu Naukowego Associazione Europea Romea Strata oraz rad redakcyjnych międzynarodowych czasopism naukowych, m.in. Journal of Religion and Health i International Journal of Religious Tourism and Pilgrimage.
Łączy działalność naukową z praktycznym wykorzystaniem wyników badań w ochronie, udostępnianiu i promocji dziedzictwa kulturowego. Kierowany przez niego zespół badawczy uczestniczył w badaniach i rozwoju szlaku Romea Strata, który w 2025 r. uzyskał certyfikat Szlaku Kulturowego Rady Europy.
Wystąpienia na międzynarodowych konferencjach naukowych w latach 2024–2026
XVI Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Formy kultu maryjnego na „Camino de Santiago”; Centrum konferencyjne Katedry Polowej w Warszawie, 12 października 2024 r. Organizatorzy: Konfraternia Świętego Jakuba Starszego przy Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie, Wydział Teologiczny UMK w Toruniu oraz Instytut Zarządzania i Spraw Społecznych Uniwersytetu Komisji Edukacji Naukowej w Krakowie. Referat: „Sanktuaria maryjne w przestrzeni pielgrzymowania polskich odcinków Drogi św. Jakuba”.
40. Jubileuszowa Międzynarodowa Konferencja Naukowa nt. „Współczesne wyzwania w badaniach geografii przemysłu i usług”; Kraków, 2-3 grudnia 2024 r., Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Referat: „Przestrzenne zróżnicowanie usług turystycznych na szlaku Romea Strata w woj. małopolskim” (wspólnie z A. Kolasińską, M. Siwek, M. Zdon-Korzeniowską).
II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Konteksty Polityki Społecznej i Pracy Socjalnej. Polityka – Zarządzanie – Edukacja”; Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, 10-11 czerwca 2025 r. Referat: „Społeczne, kulturowe i religijne konteksty caminofilii tj. „uzależnienia” i fascynacji do wędrowania Camino de Santiago” (wspólnie z Prof. dr hab. Piotrem Roszakiem).
XVIII Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Czy Camino de Santiago (się) zmienia? Dawne i współczesne szlaki jakubowe oraz ich wpływ religijny, społeczny i kulturowy”; Instytut Geografii i Studiów Przestrzennych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie, Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, Stowarzyszenie Euroregion Karpacki; Rzeszów, 3 października 2026 r. Referaty: „Czy Camino de Santiago przekształca przestrzeń pielgrzymowania w Europie Środkowo-Wschodniej? Rozwój i przemiany sieci Drogi św. Jakuba na początku XXI wieku” oraz „Caminophilia jako przejaw przemian współczesnego pielgrzymowania na Camino de Santiago” (wspólnie z ks. prof. Piotrem Roszakiem).
Wystąpienia na ogólnopolskich konferencjach naukowych w latach 2024–2026
Konferencja naukowa „Bożogrobcy przeworscy II. Historia – sztuka – kultura – duchowość”; Przeworsk, 28 września 2024 r. Muzeum w Przeworsku Zespół Pałacowo-Parkowy, Bazylika Kolegiacka pw. Ducha Świętego w Przeworsku – Sanktuarium Grobu Bożego, Akademia Zamojska i Instytut Zarządzania i Spraw Społecznych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Referat: „Kaplice Grobu Bożego w przestrzeni sakralnej Europy” (wspólnie z dr Łukaszem Mrozem).
21. Konferencja Naukowa pt. „Rozwój przedsiębiorczości lokalnej” połączona z 17. Zjazdem Nauczycieli Przedsiębiorczości i Przedmiotów Ekonomicznych; Kraków, 7-8.10.2024 r. Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Referat: „Przedsiębiorczość lokalna jako czynnik determinujący rozwój wybranych odcinków Camino de Santiago w Hiszpanii i Francji” (wspólnie z doc. dr Alfred Krogmannem, Uniwersytet Konstantyna Filozofa w Nitrze).
XI Gremium Ekspertów Turystyki; Toruń, 26-28 listopada 2024 r. Referat: „Kreowanie produktu turystycznego na przykładzie szlaku kulturowego Romea Strata w województwie małopolskim” (wspólnie z A. Kolasińską, M. Siwek, M. Zdon-Korzeniowską).
Konferencja „Kształtowanie oferty turystycznej regionu Warmii i Mazur”; Olsztyn, 4 kwietnia 2025 r.; Referat: „Szlak kulturowy »Romea Strata« w przestrzeni turystycznej Europy – historia, ranga oraz potencjał turystyczny i pielgrzymkowy”.
22. Konferencja Naukowo-Metodyczna „Kształtowanie postaw przedsiębiorczych” oraz 18. Zjazd Nauczycieli Przedsiębiorczości i Przedmiotów Ekonomicznych; Kraków, 6-7 października 2025 r., Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Referat: „Postawy przedsiębiorcze w przestrzeni wybranych Europejskich Szlaków Kulturowych”.
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Ks. Walenty Gadowski. Katechetyk – Pedagog – Przewodnik. Wielowymiarowe dziedzictwo kapłana przełomu wieków”; Wyższe Seminarium Duchowne w Tarnowie; Wydział Teologiczny Sekcja w Tarnowie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, 8 maja 2026 r. Referat: „Od Orlej Perci do przewodnictwa górskiego: ks. Walenty Gadowski jako pionier turystyki górskiej i znakowania górskich szlaków turystycznych”.
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Bożogrobcy w Polsce wczoraj i dziś. Historia – edukacja – kultura – społeczeństwo – religia”; Akademia Zamojska, Zamość, 17–18 września 2026 r. Referat: „Bożogrobcy jako twórcy i strażnicy przestrzeni pielgrzymowania w Polsce. Dziedzictwo – funkcje – współczesne wyzwania” (wspólnie z dr. Łukaszem Mrozem).
Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „FU-TOURIST. The Art of Contemporary Travelling”; Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków, 28–30 września 2026 r. Referat (wspólnie z dr Matyldą Siwek, dr Anną Kolasińską i dr Małgorzatą Zdon-Korzeniowską): „Romea Strata jako laboratorium współczesnego szlaku kulturowego. Między mobilnością, dziedzictwem i rozwojem społeczności lokalnych” oraz „ViaPhilia w epoce przyspieszenia. O potrzebie więzi z drogą na współczesnych szlakach pielgrzymkowych”.
Monografie naukowe
Mróz, F. (2021). Geneza i typologia sanktuariów Pańskich w Polsce. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Współautorskie monografie naukowe
Borkowski, K., Grabiński, T., Jackowski, A., Ostrowski, M., Seweryn, R., Bogacz, R., Bilska-Wodecka, E., Sołjan, I., Łabaj, M., Alejziak, B., Grabińska, E., Mróz, F., Sobczuk, J., Liro, J., Mazanek, L. (2017). Ruch turystyczny w Krakowie 2016. Uczestnicy Światowych Dni Młodzieży w Krakowie w 2016 roku. Małopolska Organizacja Turystyczna
Redakcje naukowe monografii
Jackowski, A., Mróz, F., & Hodorowicz, I. (Eds.). (2008). Drogi św. Jakuba w Polsce – stan badań i organizacja. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Jackowski, A., Mróz, F., & Hodorowicz, I. (Eds.). (2009). Turystyka religijna na obszarach górskich. Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu.
Hodorowicz, I., & Mróz, F. (Eds.). (2009). Pielgrzymi na Drodze św. Jakuba. Przeszłość i teraźniejszość. Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu.
Jackowski, A., Mróz, F., & Hodorowicz, I. (Eds.). (2010). Kult św. Jakuba Apostoła na szlakach pielgrzymkowych do Santiago de Compostela. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Mróz, F., Godlewska-Dzioboń, B., Hodorowicz, I., & Hodorowicz, M. (Eds.). (2011). Ocalić od zapomnienia. 30. rocznica pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Nowego Targu. Wydawnictwo Podhalańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Targu.
Jackowski, A., Mróz, F., & Hodorowicz, I. (Eds.). (2011). Wpływ Świętego Roku Jakubowego na rozwój kultu i Drogi św. Jakuba. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Jackowski, A., & Mróz, F. (Eds.). (2012). „Akt Europejski” bł. Jana Pawła II a renesans Drogi św. Jakuba w Europie. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Jackowski, A., Mróz, F., & Mróz, Ł. (Eds.). (2013). 1200 lat pielgrzymek do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Jackowski, A., & Mróz, F. (Eds.). (2014). Święci i błogosławieni na Drodze św. Jakuba – w 800. rocznicę pielgrzymki św. Franciszka z Asyżu do Santiago de Compostela. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Roszak, P., & Mróz, F. (Eds.). (2015). Droga św. Jakuba w Polsce – historia, teraźniejszość i przyszłość. W 10. rocznicę otwarcia pierwszego polskiego odcinka Camino de Santiago. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Roszak, P., & Mróz, F. (Eds.). (2016). Droga do Composteli – przeszłość i teraźniejszość. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Roszak, P., Mróz, F., & Mróz, Ł. (Eds.). (2017). Dziedzictwo religijne i kulturowe Drogi św. Jakuba – w 30. rocznicę uznania szlaku za pierwszy Europejski Szlak Kulturowy. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Roszak, P., Mróz, F., & Mróz, Ł. (Eds.). (2018). Duchowość i przestrzeń w kontekście Camino de Santiago. Wydawnictwo „Czuwajmy”.
Roszak, P., Mróz, F., & Rozynkowski, W. (Eds.). (2019). Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość. Tom 4. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Roszak, P., Mróz, F., & Rozynkowski, W. (Eds.). (2021). Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość. Tom 5. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Roszak, P., Mróz, F., & Gazda, M. (Eds.). (2023). Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość. Tom 6. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Roszak, P., Mróz, F., Doburzyński, D., & Sokołowski, M. (Eds.). (2025). Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość. Tom 7. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Roszak, P., Mróz, F., & Bielecki, R. (Eds.). (2026). Camino Polaco. Teologia – sztuka – historia – teraźniejszość. Tom 8. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Wybrane artykuły naukowe opublikowane w latach 2025–2026
Chodkowska-Miszczuk, J., Roszak, P., & Mróz, F. (2025). The urban pilgrimage route in the co-production of walkable cities: essence, challenges, and outline. The case of the Camino de Santiago. Cities, 165, Article 106177. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.106177
Mróz, F., & Kolasińska, A. (2025). Eco-pilgrimage: Ecological, religious, and health aspects of journeys on the Camino de Santiago. Journal of Religion and Health. https://doi.org/10.1007/s10943-025-02490-5
Zdon-Korzeniowska, M., & Mróz, F. (2025). The Process of Creation and Development of the European Cultural Route Romea Strata in Poland as a Tool Supporting Local Entrepreneurship and Cross-Sector Collaboration. Przedsiębiorczość – Edukacja, 21(2), 161–187.
Mróz, F., Kolasińska, A., & Siwek, M. (2025). Waloryzacja i ocena potencjału turystyczno-kulturowego odcinka szlaku Romea Strata w województwie małopolskim. Turystyka Kulturowa, 1(134), 222–283.
Mróz, F., Fernandez, M., Roszak, P., & Brumec, S. (2026). Sacred Space under Pressure. Overpilgrimage on the Camino de Santiago? Heritage & Society, 1–24. https://doi.org/10.1080/2159032X.2026.2635190
Mróz, F., Roszak, P., & Krogmann, A. (2026). Social, Health, and Religious Contexts of Caminophilia: Fascination and Attachment to the Camino de Santiago. Journal of Religion and Health, 65, 3197–3225. https://doi.org/10.1007/s10943-026-02623-4
Krogmann, A., Kramáreková, H., Dvořáková Líšková, Z., Mróz, F., & Čorbová, E. (2026). Religiózny cestovný ruch v obci Litmanová. Konštantínove listy / Constantine’s Letters, 19(1), 79–91.
Wybrane rozdziały w monografiach naukowych opublikowane w latach 2025–2026
Mróz, F. (2025). “New” Shrines in the Pilgrimage Space of Poland: Are They Really “New” and Are They Really “Shrines”? In D. Liutikas (ed.), Creating the Sacred Landscape. Springer.
Mróz, Ł., & Mróz, F. (2025). Kaplice Bożego Grobu w przestrzeni pielgrzymowania Polski. In Ł. Mróz & Sz. Wilk (Eds.), Bożogrobcy Przeworscy II. Studia z dziejów Bazyliki Kolegiackiej pw. Ducha Świętego i klasztoru Kanoników Regularnych Grobu Bożego w Przeworsku (pp. 133–167). Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia Sando-mierz Sp. z o.o.
Mróz, F., & Mróz, P. (2025). Sanktuaria maryjne w przestrzeni pielgrzymowania polskich odcinków Drogi św. Jakuba. In P. Roszak, F. Mróz, D. Doburzyński, & M. So-kołowski (Eds.), Camino Polaco. Teologia – Sztuka – Historia – Teraźniejszość (Vol. 7, pp. 243–304). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Seryczyńska, B., & Mróz, F. (2025). L’eredità del pontificato di Giovanni Paolo II nel contesto della tradizione dei pellegrinaggi polacchi a Roma. In F. Carchedi, C. Bruni, K. Kowalska, & R. Raczyński (Eds.), Emigrazioni e immigrazioni polacche in Italia (pp. 143–158). Fondazione Romana Marchesa Janina Umiastowska.
Mróz, F., & Mróz, M. (2026). Dobre praktyki i innowacje na wybranych europejskich szlakach pielgrzymkowych w świetle badań terenowych. In P. Roszak, F. Mróz, & R. Bielecki (Eds.), Camino Polaco. Teologia – Sztuka – Historia – Teraźniejszość (Vol. 8, pp. 175–211). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.